Τετάρτη, 30 Ιανουαρίου 2013

Η ΧΑΜΕΝΗ ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ

Σαν μια ελάχιστη ευσεβή συνεισφορά στον σημερινό εορτασμό των αγίων "προστατών των γραμμάτων", τριών Ιεραρχών (πώς λέμε "τρία παιδιά βολιώτικα", "τρεις αδερφές", "τρεις κι εξήντα", "τρεις κι ο κούκος", "τρεις και το λουρί της μάνας τους" κ.λπ.), αναδημοσιεύω ένα παλιό.





ΠΩΣ ΠΑΡΑΜΕΙΝΑΜΕ
ΦΑΣΚΙΩΜΕΝΟΙ
   ΣΤΗ «ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΜΟΥΜΙΑ» (*)

(*) Προσφιλής έκφραση του ιστορικού Κωνσταντίνου Σάθα.

Η χαμένη μάχη
του νεοελληνικού Διαφωτισμού (1828-1870)

  Η αναζήτηση των χαρακτηριστικών, που θα συνέθεταν μία σύγχρονη ελληνική εθνική υπόσταση και φυσιογνωμία είχε ήδη αρχίσει να εκδηλώνεται λίγο μετά τα μέσα του 18ου αιώνα. Προοδευτικά και μέχρι την έκρηξη της επανάστασης του 1821 η αναζήτηση αυτή πήρε τη μορφή ευθείας σύγκρουσης ανάμεσα στις πνευματικές δυνάμεις του ευρωπαϊκού Διαφωτισμού (όπως αυτός εκφράστηκε στη νεοελληνική εκδοχή του) και σε αυτές της οπισθοδρομικής και τουρκόφρονoς χριστιανορθόδοξης εκκλησίας. 


Δευτέρα, 14 Ιανουαρίου 2013

ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ "ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ" (η πιο μακρά εμπλοκή του νεοελληνικού κράτους)

Με αφορμή τις χθεσινές "τρομοκρατικές" επιθέσεις στα γραφεία της Ν.Δ. (http://tvxs.gr/news/ellada/pyrobolismoi-ekso-apo-ta-grafeia-tis-nd) αναδημοσιεύω αυτό το παλαιότερο.




1835: Τσαρικοί πράκτορες και Εκκλησία
θέτουν τις βάσεις τρομοκρατίας - παρακράτους.

Γιατί ξαναστήνεται η υπόθεση ''τρομοκρατία'' σήμερα.

«Ουκ έστιν άφοβον είναι φοβερόν φαινόμενον» («Δεν είναι δυνατόν να μην φοβάται κάποιος που προκαλεί τον φόβο», Επίκουρος απ. 84)

  Και  ξαφνικά (;)  ξαναπήξαμε από  αυτόκλητους «τιμωρούς» της εξουσίας, «λαϊκούς εκδικητές», «σωτήρες» των αδικημένων και λοιπούς  τρομοκρατίσκους της συμφοράς. Εκεί που το νεοελληνικό κράτος το 2004, εν όψει φυσικά  ολυμπιακών παιχνιδιών (Οlympic Games), είχε αποφασίσει να σκηνοθετήσει την «εξάρθρωση» της «τρομοκρατίας» -την οποία είχε στήσει και συντηρούσε καθ’ όλη τη διάρκεια της μεταπολίτευσης- τώρα αποφάσισε να την ξαναβγάλει από τη ναφθαλίνη.
     Η αιτία γι’ αυτή την επιλογή των αφεντικών της νεοελληνικής κοινωνίας μόνο μια μπορεί να είναι: ο φόβος τους ότι o κοινωνικός πόλεμος στην Ελλάδα ενδέχεται να ξεσπάσει με απρόβλεπτη σφοδρότητα. Η μαθητική εξέγερση του περασμένου Δεκεμβρίου (2008), η οποία, αν και ημιτελής, εξάντλησε όλο το απόθεμα δακρυγόνων της αστυνομίας (και υποχρέωσε σε εσπευσμένη εισαγωγή νέου «υλικού»), ήταν απλώς ένα από τα προεόρτια, τα οποία το μόνο που δείχνουν είναι ακριβώς, ότι το ενδεχόμενο απρόβλεπτης όξυνσης του κοινωνικού πολέμου παραμένει ανοιχτό. Αυτό είναι κάτι, που για τους κρατούντες, πρέπει πάση θυσία να αποφευχθεί.
     Για την κοινωνική δυσαρέσκεια (και ιδιαίτερα γι’ αυτήν της νεολαίας) δεν φταίει φυσικά ούτε η διεθνής οικονομική «κρίση», ούτε κάποια άλλη από αυτές τις σχεδόν μεταφυσικές αοριστίες, που μηρυκάζουν με ψευδοεπιστημονικό ύφος οι επικοινωνιολόγοι (βλ. ευνούχοι) της εξουσίας (ακόμα κι αν τους βγάλει κανείς την καραμέλα της «οικονομικής κρίσης» από το στόμα και τούς βάλει να μιλήσουν π.χ. για αστρολογία, πάλι το ίδιο επιστημονικοφανές ύφος θα έχουν –άλλωστε γι’ αυτό το ύφος τους πληρώνονται). Το μόνο που φταίει είναι η πρωτοφανής (ακόμα και για μια τριτοκοσμική χώρα σαν την Νεοελλάδα) απληστία των νεοκοτσαμπασήδων, που λυμαίνονται απροκάλυπτα τη χώρα (όπως ακριβώς έκαναν οι πρόγονοί τους τής «τουρκοκρατίας» και του Βυζαντίου).

Πότε ένα Κράτος καταφεύγει στην τρομοκρατία

  Υπό το φόβο λοιπόν της κοινωνικής δυσαρέσκειας, που συσσωρεύεται περιμένοντας την ώρα να ξεσπάσει, το νεοελληνικό  κράτος αποφάσισε να παίξει ξανά το  χαρτί της «τρομοκρατίας». Αυτό συνίσταται σε μια προσπάθεια να σκηνοθετηθεί το βίαιο σκηνικό με όρους μυστικών υπηρεσιών, ώστε η βία να αποτελέσει αντικείμενο διαχείρισης από την εξουσία. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται να  μην αφεθεί η βία ως "ανεξέλεγκτος" κοινωνικός παράγων, ο οποίος θα εξέθετε στον κίνδυνο της αποσταθεροποίησης την θέση των ιδιοκτητών του κοινωνικού κοπαδιού. Άλλωστε πρόκειται  για δοκιμασμένη συνταγή, την οποία έχει εφαρμόσει και το, καταταλαιπωρημένο από τον κοινωνικό πόλεμο, ιταλικό κράτος, ιδιαίτερα στη δεκαετία του 1970. 


Πέμπτη, 10 Ιανουαρίου 2013

ΣΩΚΡΑΤΗΣ: ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΣ ΑΝΑΖΗΤΗΤΗΣ Ή (ΨΕΥΤΟ)ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ ΠΑΧΥΔΕΡΜΟ;


Αδιαφορεί ωμά γιά την απονομή  δικαιοσύνης
και προτάσσει τις ... "οικογενειακές αξίες" και το "θεοφιλές" και  "όσιο" 

(ανάλυση τού πλατωνικού διαλόγου Ευθύφρων)


 
   
Στη χριστιανοκρατούμενη σχολική εκπαίδευση διδασκόμαστε για έναν Σωκράτη, ο οποίος έγινε φιλοσοφικός "μάρτυρας" λόγω, υποτίθεται, τής συνέπειάς του στα όσα διακήρυσσε. Ωστόσο ελάχιστη σημασία έχει δοθεί στο τί ήσαν πραγματικά αυτά που δίδασκε, τα οποία έχουν απαράδεκτα εξιδανικευθεί. Παράλληλα η χριστιανική προπαγάνδα βρίσκει την ευκαιρία να σπιλώσει την  δημοκρατία και την κοινωνική αυτονομία (δηλαδή το σημαντικότερο ίσως κληροδότημα των αρχαίων ελλήνων στην ανθρωπότητα) η οποία κατηγορείται ως ένα "διεφθαρμένο" πολίτευμα που δήθεν "σκότωσε" τον Σωκράτη.
Με το κείμενο αυτό (ανάλυση τού πλατωνικού διαλόγου Ευθύφρων από την εξαιρετική εργασία "Η δίκη του Σωκράτη" του αμερικανού I. F. Stone)  δίνεται το ερέθισμα σε κάθε  υποψιασμένο άνθρωπο, ώστε να προσεγγίσει με άλλη ματιά  τον περιθωριακό αυτό φιλόσοφο τής κλασικής αρχαιότητας, ο οποίος ανασύρθηκε σε πολύ μεταγενέστερους αιώνες και έγινε φιλοσοφικός μύθος. Όπως όλοι γνωρίζουμε, η μυθοποίηση του Σωκράτη ολοκληρώνεται με την "ανεπίσημη" προαγωγή του σε ένα είδος "προ Χριστού αγίου". 
Ίσως επίσης δοθεί το ερέθισμα μιάς διαφορετικής κατανόησης ορισμένων στυγνών πλευρών  τού εξίσου μυθοποιημένου μαθητή του, αγιογράφου του και  "συναγίου" του, Πλάτωνα.
Παράλληλα o πλατωνικός αυτός διάλογος θα μπορούσε να ιδωθεί (παρά τις προθέσεις του συγγραφέα του) σαν μια αμφισβήτηση της "ιερής" εγκυρότητας τού θεσμού της οικογένειας -και μάλιστα από τις πρώτες καταγεγραμμένες παγκοσμίως.
(Οι εικόνες και η παρουσίαση, δικές μου. Το κείμενο αυτό τού Stone το είχα αναρτήσει στις 21/6/2010 στο freeinquiry.gr)

Θ.Λ.



Στο απαραίτητο για τις σωκρατικές μελέτες βιβλίο τού I. F. Stone, "Η δίκη τού Σωκράτη" (έκδ. Νέα Σύνορα-Λιβάνη), μπορεί κάποιος να βρει  μια αρκετά παραστατική εικόνα τών -απαράδεκτα εξιδανικευμένων- σωκρατικών διδαχών. Στο σημαντικό αυτό έργο επιχειρείται μια  αναψηλάφηση της δίκης με βάση την εξαντλητική επεξεργασία των διαθεσίμων πηγών. Ταυτόχρονα αποτελεί  αποκατάσταση τής επί τούτου σπιλωμένης αθηναϊκής δημοκρατίας και αναδεικνύει την -αποσιωπημένη από την ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα ήδη- αλήθεια ότι ο Σωκράτης καταδικάστηκε ως αντιδημοκρατικός παιδαγωγός/εκτροφέας τυρράνων και προδοτών της Αθήνας (Κριτίας, Αλκιβιάδης κλπ.) και όχι για ... τις φιλοσοφικές πεποιθήσεις του.