Τετάρτη, 22 Ιανουαρίου 2014

ΜΙΑ ΤΑΙΝΙΑ ΓΙΑ ΑΠΕΛΠΙΣΜΕΝΟΥΣ ΠΑΤΕΡΑΔΕΣ ΣE ΕΠΟΧEΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΡΙΣΕΩΝ

 ΚΛΕΦΤΗΣ ΠΟΔΗΛΑΤΩΝ τού Βιττόριο Ντε Σίκα (1948)



Δείτε την εδώ με ελληνικούς υπότιτλους: 



Ό,τι διθυράμβους και να συνθέσει κάποιος γι' αυτή την ταινία τού Ντε Σίκα, λίγοι θα είναι. Να αναφέρω απλώς ότι ο Κλέφτης Ποδηλάτων θεωρείται από αρκετούς (μαζί με το Λούστρο Παπουτσιών τού ιδίου) ο Παρθενώνας της κινηματογραφικής τέχνης.

Προ οικονομικής κρίσης, στην εποχή των παχιών αγελάδων, τέτοιου είδους ταινίες βλέπονταν σαν "μουσειακά" κλασικές, μιας και η δύσκολη περίοδος που εξέφραζαν θεωρείτο ότι έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί και κανείς δεν ήθελε να τη θυμάται. 

Ειδικά στη Νεοελλάδα των εκατομμυρίων βλαχονεόπλουτων ψηφοφόρων -και συνδαιτημόνων- τού ψυχοσωματικά παχύδερμου Πάγκαλου, τέτοιες ταινίες σνομπάρονταν σαν γραφικές και "ψυχοπλακωτικές". Σήμερα όμως αποδεικνύεται ότι η μεγάλη τέχνη δεν είναι μόνο διαχρονική, αλλά και πιο επίκαιρη από την ίδια την πραγματικότητα. Μια ταινία για εποχές πραγματικών οικονομικών κρίσεων και καταστροφών (δηλαδή από αυτές που γεννούν γνήσια απελπισία αλλά και οργή) κι όχι για τα "κανόνια" της εθνικής νεοελληνικής διαπλοκής. Για εποχές όπου οι πατεράδες (ως αυτοί που είναι "χρωμοσωματικά" επιφορτισμένοι να φέρνουν το ψωμί στο σπίτι) βιώνουν την πραγματική απελπισία (όπως ο Αντόνιο τής εν λόγω ταινίας). Αλλά και για εποχές όπου τα παιδιά (όπως ο μικρός Μπρούνο, ο πραγματικός ήρωας του έργου) ωριμάζουν πριν την ώρα τους και καταλαβαίνουν πολύ περισσότερα από όσα δείχνουν (προτιμότερο ίσως από το να  καταντάνε να μαλακίζονται όλη τη μέρα στο facebook και στο play station των μπαμπάδων τους). Και τέλος, για εποχές όπου αληθινές γυναίκες (κι όχι καλομαθημένες νεοελληνίδες κατινίτσες), δίνουν την ψύχραιμη λύση (και όχι τη μουρμούρα και την κριτική) όταν ο πιεσμένος άντρας τους χάνει στιγμαία (όπως έχει δικαίωμα) τη θέλησή του.


Κυριακή, 19 Ιανουαρίου 2014

Η ΛΟΓΟΚΟΠΙΑ ΠΕΡΙ ΕΠΑΝΑΠΑΤΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

Η δημοσίευση του παρακάτω κειμένου γίνεται με αφορμή πρόσφατες δηλώσεις βρετανού ευρωβουλευτή προς τον καραγκιόζη, που παριστάνει τον πρωθυπουργό τής χρεοκοπημένης μπανανίας τής νοτιοανατολικής Ευρώπης (ή μήπως τής δυτικής Ασίας;). Στις δηλώσεις αυτές αναφέρθηκαν και τα μάρμαρα του Παρθενώνα, τα οποία βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Σε "ελεύθερη μετάφραση", αυτά που ο βρετανός ευρωβουλευτής Νάϊτζελ Φάρατζ είπε πολύ ευγενικά στον νεοέλληνα καραγκιόζη (και φυσικά στον λαό που ο καραγκιόζης εκπροσωπεί) είναι τα εξής: "Είστε ένα διεφθαρμένο χρεοκοπημένο τριτοκοσμικό προτεκτοράτο, χωρίς αυτοδιάθεση και με μια παρωδία κοινοβουλευτισμού. Δεν μπορείτε να παριστάνετε τους απογόνους και συνεχιστές των αρχαίων ελλήνων και να ισχυρίζεστε ότι γι' αυτό και μόνο τον λόγο δικαιούστε να ανήκετε στην Ευρώπη. Το λοιπόν, κοιτάξτε πρώτα τί θα κάνετε με τα χάλια σας κι όταν γίνετε άνθρωποι, θα ξανασυζητήσουμε, μεταξύ  άλλων, και τις ξεδιάντροπα επικοινωνιακές διεκδικήσεις σας περί κλεμένων αρχαίων μαρμάρων". 
Η εξίσου πρόσφατη καταδίκη έλληνα μπλόγκερ (υπόθεση "Γέροντας Παστίτσιος") με βάση τόν βυζαντινομεσαιωνικό νόμο... "περί βλασφημίας", επιβεβαιώνει με τον πιο πανηγυρικό τρόπο τα λεχθέντα του βρετανού ευρωβουλευτή.


Η ΛΟΓΟΚΟΠΙΑ ΠΕΡΙ ΕΠΑΝΑΠΑΤΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

     Την εποχή που η δυτική Ευρώπη άφηνε για τα καλά πίσω της τον χριστιανικό Μεσαίωνα, οι ελλαδικοί πληθυσμοί (στην πλειοψηφία τους καταγόμενοι από ένα αρχαίο έθνος, το οποίο χριστιανώθηκε με τρόπο τόσο αιμοσταγή, ώστε υποχρεώθηκε να ξεχάσει το ίδιο του τό όνομα1 αντικαθιστώντας το με τον αστείο χαρακτηρισμό "ρωμηός") θα συνέχιζαν να ζουν στο μεσαιωνικό λήθαργο, για τουλάχιστον τέσσερεις ακόμη αιώνες. Το χρονικό αυτό διάστημα αποκλήθηκε «τουρκοκρατία», αν και (δεδομένου, ότι η χριστιανορθόδοξη εκκλησία κάλεσε και καθαγίασε την οθωμανική κατάκτηση2) δεν αποτελεί παρά τη φυσική συνέχεια και την ακμαιότερη περίοδο της ανατολικοευρωπαϊκής («βυζαντινής») εκδοχής του Μεσαίωνα.


 Μιά σύντομη επισκόπηση της αρχαιοθηρίας στη νεώτερη Ελλάδα
  Με την πνευματική αφύπνιση της Δύσης και την αναζήτηση από αυτήν πολιτισμικής ταυτότητας, αναζωπυρώθηκε το ενδιαφέρον των ευρωπαίων για τον ελληνικό πολιτισμό. Οι πρώτες συλλογές -ρωμαϊκών αρχικά- αρχαιοτήτων αρχίζουν να δημιουργούνται στη Δύση από τον 12ο  κιόλας αιώνα. Εν συνεχεία το ενδιαφέρον μετατοπίζεται  στην ελληνική αρχαιότητα.


Τετάρτη, 1 Ιανουαρίου 2014

ΤΑΙΝΙΕΣ ΓΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΡΙΣΕΙΣ (κι όχι για τα συνήθη νεοελληνικά "κανόνια")

ΛΟΥΣΤΡΟ ΠΑΠΟΥΤΣΙΩΝ
(ένα παραμύθι τού 20ου αιώνα, από τον Βιττόριο Ντε Σίκα)



        
Δείτε την εδώ ψηφιακά αποκατεστημένη με ελληνικούς υπότιτλους: http://www.youtube.com/watch?v=WFfDDusfHko


Είναι ίσως κοινοτοπία να επαναλάβει κάποιος ότι η αληθινή τέχνη μπορεί να γεννηθεί μόνο εκεί όπου υπάρχουν αληθινοί άνθρωποι. Άνθρωποι που έτυχε να ζουν σε κακούς καιρούς και που δοκιμάζονται σκληρά (και, όχι σπάνια, να πέφτουν αγωνιζόμενοι), ή άνθρωποι που έτυχε να ζουν σε καλύτερους καιρούς, αλλά με προσωπικότητα τόσο αυτόνομη και ιδιαίτερη, ώστε να νιώθουν ότι πνίγονται από τον γενικό εφησυχασμό. 
Σχετικά με την πρώτη κατηγορία αληθινών ανθρώπων, οι ψυχολογικές και συνειδησιακές συνέπειες της κοινωνικής αποσάθρωσης που προκαλείται από τις καταστάσεις τής συνήθους ανισορροπίας του καπιταλισμού (οικονομικές κρίσεις και καταστροφές της παραγωγικής βάσης της κοινωνίας), ενέπνευσαν μερικές από τις συναρπαστικότερες στιγμές του παγκόσμιου κινηματογράφου. Σε αυτή την διεθνή πολιτισμική συνεισφορά πρέπει βέβαια να μπει ένα "πλην Λακεδαιμονίων ρωμηοελλήνων", στην επικράτεια των οποίων ουδέποτε υπήρξε οικονομική κρίση -αφού ουδέποτε υπήρξε οικονομική ανάπτυξη έστω και με την πιο χυδαία καπιταλιστική έννοια- παρά μόνο τα "κανόνια" της τριτοκοσμικής νεοβυζαντινής ρεμούλας, που σκάνε με τον πλέον αναμενόμενο τρόπο, από την αρχή κιόλας τού "ελεύθερου εθνικού βίου" (και τα οποία, δια του χαρακτηριστικού νεοελληνικού στρουθοκαμηλισμού, "φορτώνονται"  στην εκάστοτε πλησιέστερη χρονικώς διεθνή οικονομική κρίση). 

Την ταινία Λούστρο Παπουτσιών τού Βιττόριο Ντε Σίκα τήν είχα δει, φοιτητής ακόμα, στην κινηματογραφική λέσχη του πανεπιστημίου μου, πριν από εικοσιπέντε περίπου χρόνια. Την ξαναείδα πρόσφατα σε "edizione restaurata digitale" και δεν μπόρεσα να μην κάνω κάποιες γενικότερες σκέψεις.