.

Τετάρτη 4 Νοεμβρίου 2026

PIER PAOLO PASOLINI - Ο ΦΑΣΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΦΑΣΙΣΤΩΝ (ή: πώς επινοείς έναν παραπλανητικό τίτλο για μια εκδοτική αρπαχτή)

                                               

Πρωτότυπος τίτλος: IL FASCISMO DEGLI ANTIFASCISTI (εκδ. Garzanti, Mιλάνο, 2018)
Συγγραφέας: Pier Paolo Pasolini
Εκδότης για την Ελλάδα: Επέκεινα
Αριθμός σελίδων: 96
Διαστάσεις: 18x13
Έτος ελλ. έκδοσης: 2026

   Ο στοχασμός γύρω από τον φασισμό και την ιστορική του εξέλιξη διατρέχει όλο το έργο του Pier Paolo Pasolini: ο παρών τόμος συγκεντρώνει μερικά από τα πιο ενδεικτικά κείμενά του πάνω στο ζήτημα αυτό, τα οποία δημοσιεύθηκαν την περίοδο μεταξύ Σεπτεμβρίου 1962 και Φεβρουαρίου 1975.     Παίρνοντας θαρραλέα θέση εναντίον ενός τυποποιημένου αντιφασισμού, εκτός τόπου και χρόνου, ο Pasolini μάς προειδοποιεί για την απειλή μιας νέας μορφής φασισμού, πιο ύπουλης και επικίνδυνης, η οποία γίνεται αντιληπτή «ως κανονικότητα, ως κωδικοποίηση του κτηνωδώς εγωιστικού υποστρώματος μιας κοινωνίας». Πρόκειται για τον καταναλωτισμό, ο οποίος, αρχής γενομένης από τη δεκαετία του 1960, ευθύνεται για την πολιτισμική ομογενοποίηση της Ιταλίας: μια εξουσία η οποία αν και δεν έχει πρόσωπο, δεν φορά μαύρες στολές και φασιστικό μαύρο φέσι- είναι σε θέση να διαμορφώνει τις ζωές και τις συνειδήσεις. 
   Μολονότι έχουν περάσει πάνω από σαράντα χρόνια από τότε που εμφανίστηκαν για πρώτη φορά, τα κείμενα αυτά διατηρούν ακέραιη όλη την κριτική τους ισχύ, τη διαγνωστική τους οξύτητα και την περιγραφική τους ικανότητα, προσφέροντας τη δυνατότητα να διακρίνουμε πολλά από τα βαθύτερα χαρακτηριστικά των σημερινών κοινωνιών μας. 

(Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)


    ΠΡΟΣΟΧΗ! Μην πετάξετε τα χρήματά σας!

    Γράφω μόνο για βιβλία που μου αρέσουν και που προτείνω. Δεν έχω γράψει ποτέ αρνητική κριτική για ένα βιβλίο. Σέβομαι τον κόπο του συγγράψαντος ό,τι κι αν έχει γράψει κι όσο κι αν διαφωνώ, και δεν θα ήθελα να συντελέσω στο να του κοπεί το ψωμί ή η πρόσβαση στο κοινό. Ούτε θα ήθελα να παραβιάσω το δικαίωμα του οποιουδήποτε δυνητικού αναγνώστη του, να έχει επιλογές και πρόσβαση σε ο,τιδήποτε νομίζει ότι τον αφορά. Με μία όμως προϋπόθεση: ο συγγραφέας ή ο εκδότης να "παίζει" έντιμα, δηλαδή χωρίς να προσπαθεί να παραπλανήσει, πουλώντας κάτι άλλο από αυτό που ισχυρίζεται ότι πουλάει.
   Εδώ όμως δεν έχουμε μια τέτοια περίπτωση εντιμότητας. Παρ' όλα αυτά ούτε εδώ θα καθόμουν να ξοδέψω τον χρόνο μου γράφοντας αυτή την (πρώτη μου) αρνητική κριτική, αν ο εκδότης (αρχικά ο ιταλός, αλλά και ο έλληνας - μια και προσωπικά έχω σοβαρή αμφιβολία ότι ο παραπλανητικός τίτλος δόθηκε από τον Παζολίνι) δεν μου είχαν κλέψει τα χρήματα που ζητούν γι' αυτό το βιβλίο. Συγκεκριμένα σχεδόν δώδεκα ευρώ για ένα μικρό βιβλιαράκι 90 μόλις σελίδων, που θα έπρεπε να πωλείται το πολύ στη μισή τιμή (αν και πάλι για εξαπάτηση και κλοπή θα επρόκειτο, όσο θα είχε αυτόν τον παντελώς άσχετο και παραπλανητικό τίτλο). Αρκεί να συγκρίνουμε με ανάλογά του σε αντικείμενο και όγκο, π.χ. με την Ορθολογικότητα του καπιταλισμού του Καστοριάδη ή με τις Αιτίες της παρακμής της σύγχρονης Ελλάδας του Π. Κονδύλη που πουλιούνται στα έξι έως εξίμισι ευρώ.

   Θα μου πει κάποιος: "μα πήγες και αγόρασες ένα βιβλίο χωρίς προηγουμένως να έχεις διαβάσει έστω μια βιβλιοκριτική του;". Απαντώ ότι ψάχνω πάντα για κριτικές (έχω μάλιστα εξελίξει έναν συγκεκριμένο τρόπο να τις διαβάζω, ώστε να αντιλαμβάνομαι αν με ενδιαφέρει ή όχι το υπό κρίση βιβλίο, ανεξάρτητα από το αν είναι θετική ή αρνητική η κριτική), απλώς εδώ δεν υπήρχαν κριτικές.
  Κι αφού δεν υπήρχαν βιβλιοκριτικές (ή έστω παρατηρήσεις προσεκτικών αναγνωστών - εκείνες του Goodreads κυμαίνονται από όχι ιδιαίτερα διαφωτιστικές έως επιδερμικές), υποθέτοντας από τον τίτλο (και το εξίσου παραπλανητικά προδιαθέτον οπισθόφυλλο) ότι θα διαβάσω κάτι που να αφορά στον φασισμό των (αντι)φασιστών, όπως τον αντιλαμβάνεται ο περισσότερος κόσμος σήμερα (ας πούμε, για τον φασισμό του σιωνισμού ή του χριστιανισμού ή του ισλαμισμού ή του σταλινισμού ή της αστικής ψευδεπίγραφης "δημοκρατίας" ή της "πολιτικής ορθότητας" που μόλις είχε αρχίσει να εκκολάπτεται ως νέο αβγό φιδιού στη δεκαετία του 1970, αφού όλοι τους έχουν βρει υπερπολυτελές καταφύγιο... στον ήλιο της "Κοινωνίας της Αφθονίας"), πήγα και το αγόρασα.

Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2026

Η … ΨΥΧΕΔΕΛΙΚΗ ΜΑΥΡΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΑΝΤΕΠΙΤΙΘΕΤΑΙ (δέκα χρόνια μετά).

  Συκοφαντικές σταλινικές λάσπες για την Ψυχεδέλεια των '60s, με πρόσχημα μια «είδηση» περί υποτιθέμενου... μυστικού live του άσημου βρετανικού ποπ συγκροτήματος Spectrum στα αθηναϊκά ανάκτορα τον Ιούλιο του 1967.


   "Η ψυχεδέλεια στην υπηρεσία της ελληνικής μαύρης αντίδρασης. Όταν οι Εγγλέζοι Spectrum έπαιξαν για τον Κοκό, το καλοκαίρι του ’67…". Όχι δεν είναι από τον Ριζοσπάστη αλλά από το Δισκορυχείον του Φώντα Τρούσα στις 14/5/2016...
  Πώς μια απλή πιασάρικη αδιασταύρωτη προαναγγελία των αναξιόπιστων Μοντέρνων Ρυθμών μετατρέπεται σε τετελεσμένο γεγονός από τη σταλινική μαύρη προπαγάνδα. Ο σταλινιστής μουσικοδημοσιογράφος δεν μας λέει όμως τί (δεν) αναφέρουν τα επόμενα τεύχη των Μοντέρνων Ρυθμών για το "γεγονός". Έπαιξαν τελικά οι Spectrum ενώπιον του Κοκού; Καλύφθηκε από την "τι - βι" το "γεγονός"; Είχαν "τεράστια προβολή"; Βέβαια ακόμα κι αν το εν λόγω άσημο και ασήμαντο (σήμερα γνωστό μόνο σε συλλέκτες) ποπ γκρουπάκι είχε παίξει στα ανάκτορα, μόνο ένας γραφικός σταλινικός θα μπορούσε να έχει βγάλει "συμπεράσματα" τού τύπου "η ψυχεδέλεια στην υπηρεσία της ελληνικής μαύρης αντίδρασης"...

Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου 2026

ΟΧΙ ΑΛΛΟ ΜΑΖΩΝΑΚΗ

   Δεν έχω να πω κάτι για πάμπλουτους junkies που επισκέπτονται πανάκριβα παραϊατρεία στο Κολωνάκι.
  Δεν έχω να πω κάτι για όσους πληρώνουν ποσά ανάλογα ετησίων προϋπολογισμών Δήμων, για προκλητικές (και προσβλητικές για την πραγματική κοινωνία) πολυτέλειες, όπως για «κβαντικές αντιγηράνσεις», «σαμανικά ελιξήρια νεότητας» ή καθαρισμό του αίματός τους προκειμένου να μπορέσουν να το φορτώσουν με νέες ποσότητες πανάκριβων ναρκωτικών.
   Δεν έχω να πω κάτι για όσους νομίζουν ότι με τα λεφτά τους μπορούν να αγοράσουν «περισσότερη επιστήμη» από όση δικαιούται να έχει πρόσβαση ο οποιοσδήποτε κοινός θνητός.

Τετάρτη 27 Μαΐου 2026

BIG BANG 1970-1973

Η ΑΝΘΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑΣ

Συγγραφείς: Στάθης Καλύβας και Νατάσα Τριανταφύλλη
Εκδόσεις Μεταίχμιο, Αθήνα 2025
Αρ. σελίδων: 716

   

    «Ήτανε μια μαγεία...» 
   Τα χρόνια της δικτατορίας έχουν περάσει στη συλλογική μας μνήμη ως μια εποχή καθολικού ζόφου και απόλυτης πολιτιστικής οπισθοδρόμησης. Στις 21 Απριλίου 1967, η ελληνική κοινωνία μπαίνει στον «γύψο». Τα φώτα σβήνουν, ο φόβος εξαπλώνεται και οι άνθρωποι σωπαίνουν ...ως τις 24 Ιουλίου 1974. Είναι όμως έτσι; Όχι ακριβώς! Κόντρα στις κυρίαρχες πολιτικές συνθήκες, σ’ ένα βαθμό και εξαιτίας τους, η «χουντική επταετία» θα αποδειχθεί απρόσμενα γόνιμη και δημιουργική. Την τετραετία 1970-1973, η Ελλάδα βιώνει ένα λαμπερό δημιουργικό τσουνάμι, ένα πνευματικό και πολιτιστικό Big Bang. Το πολιτικό σκοτάδι κυοφορεί μια ζωντανή, εκρηκτική και κυρίως ανοιχτή και δημόσια δημιουργικότητα. Αντί για μια μαύρη τρύπα που καταβροχθίζει τα γράμματα και τις τέχνες, ξεδιπλώνεται μπροστά μας ένα φωτεινό και πολύβουο σύμπαν όπου εκδίδονται σπουδαία βιβλία, πολλαπλασιάζονται τα βιβλιοπωλεία και οι εκδοτικοί οίκοι, ηχογραφούνται διαχρονικής αξίας δίσκοι, γυρίζονται ρηξικέλευθες ταινίες, ανεβαίνουν πρωτοποριακές θεατρικές παραστάσεις και πραγματοποιούνται εντυπωσιακές εικαστικές εκθέσεις. Όσοι βίωσαν αυτή την άνθηση την ανακαλούν με ενθουσιασμό: «Ήτανε μια μαγεία». Πώς όμως έγινε δυνατό κάτι τέτοιο; Και πώς καταλήξαμε να πιστεύουμε ακριβώς το αντίθετο; 
  To Big Bang, 1970-1973 είναι μια πολυπρόσωπη, πολύχρωμη και μαγευτική τοιχογραφία, ένα γοητευτικό χρονικό μιας απροσδόκητης πνευματικής και πολιτιστικής άνοιξης που υπήρξε παράλληλα κι ένας θρίαμβος της ανθρώπινης δημιουργικότητας πάνω στην ανελευθερία. Καρπός εκτεταμένης και πολυδιάστατης έρευνας, συνδυάζει εργαλεία όπως η ιστορική και πολιτική ανάλυση, η πολυφωνική αφήγηση και η βιογραφική προσέγγιση. Αντί για τις συνηθισμένες περιγραφές της χούντας, αποκαλύπτει τις απρόσμενες και συχνά παράδοξες διεργασίες που κατάφεραν να γονιμοποιήσουν πνευματικά μια συνθήκη πολιτικού αυταρχισμού. Εστιάζει στις τεκτονικές διεργασίες που εμφύσησαν στην ελληνική κοινωνία ζωντάνια και δυναμισμό, διαμορφώνοντας την αναγκαστική της συμβίωση με την δικτατορία. Πρωτότυπη και ανατρεπτική ανάγνωση μιας περιόδου που συχνά πιστεύουμε πως γνωρίζουμε καλύτερα απ’ ό,τι στ’ αλήθεια ισχύει, το Big Bang, 1970-1973 αφουγκράζεται και καταγράφει τις αναπάντεχες διαδρομές της κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής στα χρόνια της δικτατορίας.  
    (Από το οπισθόφυλλο)

    
    ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ ΠΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΟΠΩΣ ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΟΤΑΝ ΞΥΠΝΟΥΝ ΜΙΑ ΜΝΗΜΗ

    
    Ανάμνηση πρώτη (κάποιο καλοκαίρι μεταξύ 1971-1974)

  Σιδηροδρομικός σταθμός Λαρίσης, πρώτη πεζογέφυρα μετά, γύρω στις έντεκα το πρωί. Μερικά ποδήλατα παρκαρισμένα ατάκτως στην αρχή των σκαλοπατιών. Μια δεκαριά πιτσιρικάδες των τριών πρώτων τάξεων του δημοτικού κρέμονται στις εξωτερικές πλευρές των κιγκλιδωμάτων. Με σχεδόν όλο το σώμα τους στο κενό (και με μόνο σύνδεσμο με τη ζωή, τα γαντζωμένα στα κάγκελα χέρια τους) κουνούν ουρλιάζοντας τα μετέωρα πόδια τους πάνω από ένα τραίνο που μόλις έχει αρχίσει να αναπτύσσει ταχύτητα. Φαντασιώνονται τους ινδιάνους που ετοιμάζονται για ρεσάλτο. Δεν είναι ούτε η πρώτη ούτε η τελευταία φορά που το κάνουν. Κάποιες περαστικές σταυροκοπιούνται.
   Για -άλλο- ένα ολόκληρο καλοκαίρι οι γονείς μας δεν είχαν ιδέα που ήμαστε και τι κάναμε όλη τη μέρα (πηγαίναμε σπίτια μας μόνο για φαγητό και ύπνο). Και μάλλον δεν έμαθαν ποτέ. Όχι επειδή (ανυποψίαστοι) όντως δεν ρωτούσαν. Αλλά ίσως γιατί μέσα στην απίστευτη άγνοια κινδύνου μας, δεν μας συνέβη ποτέ κάποιο ατύχημα.

Παρασκευή 15 Μαΐου 2026

ΓΙΑΤΙ Ο ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΔΕΝ ΘΑ ΠΕΣΕΙ ΠΟΤΕ ΟΣΟ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΡΙΣΤΕΡΑ

   Για πολλοστή φορά η αριστερά συμπαρατασσόμενη με τυράννους και αντιμέτωπη με τους εξεγερμένους




    (Γιώργος Τσίπρας, «αναλυτής επί διεθνών θεμάτων», από πρόσφατο κείμενό του)  


     Ας μπούμε κατευθείαν στο θέμα.
  Στο παραπάνω «μαργαριτάρι», από τα πλέον αντιπροσωπευτικά της αριστερόστροφης μικροαστικής υποκρισίας, βρίσκουμε συγκεντρωμένα όλα τα «προαιώνια» ειδοποιά χαρακτηριστικά της σταλινολενινιστικής προπαγάνδας:

Δευτέρα 13 Απριλίου 2026

ΤΟ ΜΟΝΟ ΛΑΘΟΣ ΗΤΑΝ Η ΛΕΞΗ "ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ"

 


   Τραμπ:
«Ένας ολόκληρος πολιτισμός θα χαθεί απόψε»
«Θα φύγουμε πολύ γρήγορα από το Ιράν και θα επιστρέψουν στη λίθινη εποχή»


   Για άλλη μια φορά οι παντός είδους ηθικολόγοι υποκριτές (γουοκιστές, σταλινικοί, «ευρωπαϊστές», νεοφασιστοφιλελεύθεροι κ.α.) άρπαξαν την ευκαιρία να σκίσουν τα καλσόν τους. Και για άλλη μια φορά το έκαναν με αφορμή τους λεονταρισμούς του φανφαρόνου Τραμπ. Ο οποίος αποτελεί εδώ και χρόνια τον εύκολο στόχο τους (και του αξίζει).
   Όμως το μοναδικό λάθος του εν λόγω φανφαρόνου στις παραπάνω δηλώσεις του, δεν είναι ούτε ηθικολογικής φύσεως ούτε βέβαια λόγω «ασέβειας» προς το κουρελόχαρτο που οι ιδιοκτήτες του πλανήτη αποκαλούν (κατά το εκάστοτε δοκούν τους) «διεθνές δίκαιο».
   Το μοναδικό λάθος στις δηλώσεις του φανφαρόνου Τραμπ βρίσκεται στη χρήση της λέξης «πολιτισμός». Στο Ιράν των μεσαιωνιστών μουλάδων θεοκρατών δεν υπάρχει κανένας πολιτισμός. Πρόκειται για μια χώρα που συγκεντρώνει όλα τα αρνητικά χαρακτηριστικά Ανατολής και Δύσης και κανένα από τα θετικά τους. Αν υπάρχει ένα στοιχείο πολιτισμού στο σημερινό Ιράν, βρίσκεται στα εκατομμύρια διαδηλωτές του Ιανουαρίου που απαίτησαν την έξοδο από τη Λίθινη Εποχή του θεοκρατικού σκοταδισμού, και την εκκοσμίκευση της χώρας. Και που, ανεξακρίβωτο πόσες χιλιάδες τους, κατακρεουργήθηκαν από τα μυδραλιοβόλα, τους όλμους, τις χειροβομβίδες και τα τανκς του αιμοβόρου καθεστώτος.