Η ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΡΧΑΙΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ (του Κορνήλιου Καστοριάδη)

   Απόσπασμα σεμιναρίου του Κορνήλιου Καστοριάδη (1η Δεκεμβρίου 1982) στη Σχολή Ανωτάτων Σπουδών Κοινωνικών Επιστημών του Παρισιού. Δημοσιεύτηκε στον πρώτο τόμο της σειράς Η Ελληνική Ιδιαιτερότητα (εκδόσεις Κριτική, Αθήνα 2007).

  Θα ήταν επιεικώς γελοίο να ισχυριστεί κάποιος ότι η (καθολική σήμερα) επιστημονική παραδοχή ότι οι (αρχαίοι) έλληνες ανακάλυψαν όλες τις έννοιες, τις οποίες δέχεται -έστω και με τεράστιες διαστρεβλώσεις- ως βασικές του ο νεώτερος κόσμος, έχει εθνικιστικά κίνητρα: αθεΐα και επιστημονικός ορθολογισμός, πατρίδα, δημοκρατία (=απουσία κυβέρνησης, κράτους κ.λπ.), νόμος, ανθρωπισμός, είναι ελληνικές λέξεις που φτιάχτηκαν για να ονοματίσουν ελληνικές ανακαλύψεις. Βέβαια, ακόμα μεγαλύτερη γελοιότητα αποτελεί το γεγονός ότι αυτές οι ανακαλύψεις χρησιμοποιούνται ήδη εθνικιστικά ως εθνικές "πατέντες", από τους σημερινούς τριτοκοσμικούς, που φέρονται ως απόγονοι των αρχαίων ελλήνων (και ειδικά όταν η ιδιότητα του "απογόνου" κραδαίνεται "θεμελιωμένη" σε κάτι τόσο επιδερμικό και ανούσιο όσο η "γονιδιακή", αντί της πολιτισμικής, συνέχεια).
   Σε αυτές τις ανακαλύψεις έρχεται να προστεθεί και αυτή του θανάτου, όπως καταδεικνύει το παρακάτω κείμενο του Κορνήλιου Καστοριάδη. Με την οποία, οι εθνικώς υπερήφανοι "ελληνοχριστιανοί", που κορδώνονται ως απόγονοι των "ειδωλολατρών" αρχαίων ελλήνων, μάλλον δεν θα νιώσουν και τόσο άνετα...
(Οι τονισμοί δικοί μου) 

Θ.Λ.

"Ο ΧΡΟΝΟΣ ΕΓΕΙΡΕ"

Συγγραφέας: Κυριάκος Νικολούδης 
Εκδόσεις Οσελότος, Αθήνα 2013
Σελίδες 80
                  
                                             

Ο χρόνος έγειρε... Μια ιστορία προσωπική, βιωματική κι όμως τόσο "παγκόσμια". Μια ιστορία σ' ένα χωριό της Μάνης, της Σικελίας ή της Χιλής, σε μια εποχή τόσο κοντινή, χρονικά, στη δική μας, αλλά και τόσο απίστευτα μακρινή. Μια ιστορία που θυμίζει Καζαντζάκη αλλά και Μάρκες και που μέσα από τα λόγια της σοφής γερόντισσας αφηγήτριας επιχειρεί την ψυχολογική και κοινωνιολογική προσέγγιση μιας ολόκληρης εποχής. Μια σπουδή πάνω στην ανθρώπινη ψυχολογία αλλά και στην εγκληματολογία! Καθηλωτικό, ανθρώπινο, συγκινητικό, "σκληρό"!

[...] και να 'θελες να γλιτώσεις, δεν μπόραγες. Ερχότανε το κακό και σε γύρευε [...]

 (από το οπισθόφυλλο)

Η ΛΟΓΟΚΟΠΙΑ ΠΕΡΙ ΕΠΑΝΑΠΑΤΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

Η ΛΟΓΟΚΟΠΙΑ ΠΕΡΙ ΕΠΑΝΑΠΑΤΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

     Την εποχή που η δυτική Ευρώπη άφηνε για τα καλά πίσω της τον χριστιανικό Μεσαίωνα, οι ελλαδικοί πληθυσμοί (στην πλειοψηφία τους καταγόμενοι από ένα αρχαίο έθνος, το οποίο χριστιανώθηκε με τρόπο τόσο αιμοσταγή, ώστε υποχρεώθηκε να ξεχάσει το ίδιο του τό όνομα αντικαθιστώντας το με τον αστείο χαρακτηρισμό "ρωμηός") θα συνέχιζαν να ζουν στο μεσαιωνικό λήθαργο, για τουλάχιστον τέσσερεις ακόμη αιώνες. Το χρονικό αυτό διάστημα αποκλήθηκε «τουρκοκρατία», αν και (δεδομένου, ότι η χριστιανορθόδοξη εκκλησία κάλεσε και καθαγίασε την οθωμανική κατάκτηση¹) δεν αποτελεί παρά τη φυσική συνέχεια και την ακμαιότερη περίοδο της ανατολικοευρωπαϊκής («βυζαντινής») εκδοχής του Μεσαίωνα.

     Μιά σύντομη επισκόπηση της αρχαιοθηρίας στη νεώτερη Ελλάδα

  Με την πνευματική αφύπνιση της Δύσης και την αναζήτηση από αυτήν πολιτισμικής ταυτότητας, αναζωπυρώθηκε το ενδιαφέρον των ευρωπαίων για τον ελληνικό πολιτισμό. Οι πρώτες συλλογές -ρωμαϊκών αρχικά- αρχαιοτήτων αρχίζουν να δημιουργούνται στη Δύση από τον 12ο  κιόλας αιώνα. Εν συνεχεία το ενδιαφέρον μετατοπίζεται  στην ελληνική αρχαιότητα.

ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ 1944: ΤΟ ΠΡΟΣΧΕΔΙΑΣΜΕΝΟ ΦΙΑΣΚΟ ΤΟΥ ΕΝ ΕΛΛΑΔΙ ΣΤΑΛΙΝΙΣΜΟΥ

   Στα πλαίσια της αποδόμησης των μύθων της (β)ρωμηοσύνης (δεξιόστροφης και αριστερόστροφης) αναδημοσιεύω ένα κεφάλαιο του αείμνηστου διεθνιστή επαναστάτη Άγι Στίνα (1900-1987) από το κλασικό ΕΑΜ - ΕΛΑΣ - ΟΠΛΑ, Η "ειδική αποστολή" της εθνικής αντίστασης στο δεύτερο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό πόλεμο και η συμβολή της στη βιβλική καταστροφή που εν ψυχρώ προετοιμάζουν οι δήμιοι που κυβερνούν τους λαούς (εκδόσεις Διεθνής Βιβλιοθήκη).

                                   

    ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΕΑΜ ΔΕΝ ΠΗΡΕ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ

    ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ

   Θα μιλήσουμε πιο κάτω για την αντίθεση ανάμεσα στα κομμουνιστικά κόμματα και την παραδοσιακή αστική τάξη, για τη διαφορά της κοινωνικής επανάστασης από τα πραξικοπήματα και τις οργανωμένες από το ΚΚ στρατιωτικές επιχειρήσεις. Προηγουμένως όμως θα σταθούμε πολύ γενικά σ' αυτό: Γιατί το ΕΑΜ δεν κατέλαβε την πολιτική εξουσία, ενώ μπορούσε να την καταλάβει και αυτός ήταν ο σκοπός του και γι' αυτό προετοιμαζόταν. Πιο σωστά, γιατί ενώ κατείχε την εξουσία, μετά την αποχώρηση των Γερμανών, την παρέδωσε.

Εκείνο που ενδιαφέρει εμάς σχετικά με τα γεγονότα, είναι η κυνική περιφρόνηση της ζωής των παιδιών που πολεμούσαν στις γραμμές του, τα ψέματα και την απάτη που χρησιμοποιούσε και η δουλική υποταγή του στο Κρεμλίνο.

ΝΟΑΜ CHOMSKY - ΣΚΛΗΡΗ (ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΗ) ΑΓΑΠΗ

Η ιδεολογία τού νεοφιλελευθερισμού:
Αγάπη για τους πλούσιους και τους προνομιούχους, σκληρή για όλους τους άλλους.

       Νομίζω, ότι υπάρχει μια μυστηριώδης ομοιότητα ανάμεσα στην τρέχουσα περίοδο και στις εποχές, κατά τις οποίες διαμορφώθηκε η σύγχρονη ιδεολογία -που σήμερα αποκαλείται «νεοφιλελευθερισμός» ή «οικονομικός ρασιοναλισμός»- από τους Ρικάρντο, Μάλθους και άλλους. Αποστολή τους ήταν να δείξουν στους ανθρώπους, ότι δεν είχαν δικαιώματα, αντίθετα με όσα ανοήτως πίστευαν. Και πραγματικά, αυτό αποδείχτηκε «επιστημονικά».

  Το μεγάλο πνευματικό σφάλμα τής προκαπιταλιστικής κουλτούρας ήταν η πεποίθηση, ότι οι άνθρωποι έχουν θέση στην κοινωνία και δικαίωμα σ΄ αυτήν, εξαιρετικά δυσάρεστη ίσως θέση, αλλά τουλάχιστον έχουν κάτι. Η νέα επιστήμη έδειξε, ότι η ιδέα τού «δικαιώματος στη ζωή» ήταν απλώς μια πλάνη. Έπρεπε να εξηγηθεί υπομονετικά στον πλανημένο λαό, ότι δέν έχει άλλα δικαιώματα εκτός αττό το να προσπαθεί να βρει την τύχη του στην αγορά. Ένα άτομο, που δεν έχει δικό του πλούτο και δεν μπορεί να επιβιώσει στην αγορά εργασίας «δεν έχει δικαίωμα ούτε για την παραμικρή μερίδα τροφής και στην πραγματικότητα δεν έχει καμμία δουλειά να βρίσκεται εκεί», διακήρυξε ο Μάλθους σε ένα σημαντικό έργο του. Είναι «μεγάλο κακό» και παραβίαση τής «φυσικής ελευθερίας» να παραπλανά κανείς τους φτωχούς αφήνοντάς τους να πιστεύουν, ότι έχουν άλλα δικαιώματα, υποστήριζει ο Ρικάρντο, εξοργισμένος από την επίθεση εναντίον των αρχών τής οικονομικής επιστήμης και τού στοιχειώδους ορθολογισμού και εναντίον των εξ ίσου εξυμνουμένων ηθικών αρχών.
   Το μήνυμα είναι σαφές. Μπορούμε να επιλέξουμε ελεύθερα: την αγορά εργασίας, το κάτεργο τού εργοστασίου, το θάνατο, ή να πάμε κάπου άλλου -όπως δόθηκε η δυνοτότητα, όταν ελευθερώθηκαν τεράστιοι χώροι χάρη στην εξόντωση και στην εκδίωξη ιθαγενών πληθυσμών, όχι ακριβώς με την εφαρμογή των αρχών τής αγοράς.

ΤΙ ΕΚΑΝΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ, ΜΠΑΜΠΑ; (αντίσταση παιδί μου, αντίσταση!)

   "Εθνική αντίσταση": το πιο σύντομο ανέκδοτο του Β' παγκοσμίου πολέμου (ή: πώς η "εθνική αντίσταση" στραγγάλισε το εργατικό κίνημα στην Ελλάδα και έστρωσε το χαλί στον μεταπολεμικό κρατικοδίαιτο και ψευδεπίγραφο "συνδικαλισμό"). 
    Δύο ντοκουμέντα του Άγι Στίνα και του Κορνήλιου Καστοριάδη.

      ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΗ:
ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΪΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ "ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ". ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ Η ΣΥΝΤΡΙΒΗ ΤΟΥ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΔΙΕΘΝΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΟΥ ΣΤΕΛΝΟΝΤΑΝ ΣΤΟ ΚΡΕΟΥΡΓΕΙΟ ΕΝΟΣ ΑΚΟΜΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ.
     Σε όσους δεν ήθελαν να ζουν με αυταπάτες ήταν γνωστό πολύ πριν το ξέσπασμά του, ότι ο β' παγκόσμιος πόλεμος θα ξεκινούσε από τους ιδιοκτήτες του πλανήτη σαν μια νέα προσπάθεια αναδιανομής του, σαν ένα μαφιόζικο ξεκαθάρισμα λογαριασμών, το οποίο θεωρείτο ότι θα ολοκλήρωνε το ημιτελές εκείνο της προηγούμενης παγκόσμιας ανθρωποσφαγής (1914-1918).
    Σε αυτά τα πλαίσια, οι "αντιστασιακοί" στρατοί που στήθηκαν στην Ελλάδα στην περίοδο της ιταλογερμανικής κατοχής είχαν εξαρχής σαν απώτερο στόχο (όπως πανηγυρικά αποδείχθηκε) την προπαρασκευή της  σύγκρουσης για την μεταπολεμική κατάληψη  της εξουσίας από τους "καθ' ύλην αρμόδιους" εγχώριους τοποτηρητές των διεθνών αποικιοκρατικών σχηματισμών (αγγλογάλλοι και σιωνιστές κεφαλαιοκράτες από τη μία, σταλινικοί γραφειοκράτες και οι διάφοροι περιφερειακοί συμπαθούντες τους από την άλλη). Οι ένοπλοι σκυλοκαβγάδες των "αντιστασιακών" (δεξιών κι αριστερών) συμμοριών  από την περίοδο ήδη της κατοχής (και συγκεκριμένα από το 1943), είχαν καταδείξει ότι η "εθνική αντίσταση" και ο "πατριωτικός" και  "αντιφασιστικός" αγώνας ήσαν απλώς κουτόχορτο για την εθνοκεντρικά εκπαιδευμένη μάζα και προσχήματα για τη δημιουργία εκείνων των πολιτικοστρατιωτικών προϋποθέσεων που θα βάρυναν στους μεταπολεμικούς συσχετισμούς αναδιανομής του πλανήτη. Δεν ήταν όμως μόνο αυτή η αιτία του στησίματος της υπόθεσης "εθνική αντίσταση": προϋπόθεση για να μπορέσουν οι "αντιφασίστες" σύμμαχοι να ξαναμοιράσουν τον πλανήτη, πριν ακόμα κι από τη νίκη επί του "κακού φασισμού", ήταν η καταστολή στο εσωτερικό των χωρών τους τού επίφοβου (τότε) εργατικού επαναστατικού διεθνισμού, δηλαδή της μοναδικής απάντησης των απανταχού εκμεταλλευομένων στον παγκόσμιο πόλεμο των αφεντικών τους. 
     Κάτι που δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε είναι ότι τα δύο πρώτα χρόνια του β' παγκοσμίου πολέμου (Αύγουστος 1939- Ιούνιος 1941) η σταλινική Ρωσία και η ναζιστική Γερμανία ήσαν σύμμαχοι και συνεργάζονταν αρμονικά στον διαμελισμό και την διανομή των χωρών της ανατολικής Ευρώπης (Πολωνία, βαλτικές χώρες κ.λπ.). Και μόνο μετά το καλοκαίρι του 1941 και τη γερμανική εισβολή στη Ρωσία, η λυκοφιλία των αρχιδημίων Χίτλερ και Στάλιν εκδήλωσε απροκάλυπτα τον χαρακτήρα της (μέχρι τότε ήσαν συνήθη τα εγκώμια του Ριζοσπάστη και όλων των σταλινικών φυλλάδων στη ... σύντροφο ναζιστική υπερδύναμη - μάλιστα κατά τη διάρκεια της γερμανικής εισβολής στην Ελλάδα οι σταλινικοί κρατούμενοι του μεταξικού δικτατορικού καθεστώτος πανηγύριζαν, πιστεύοντας ότι οι σύμμαχοί τους ναζί θα τους απελευθέρωναν). Σε μια επίδειξη υποδειγματικά συγχρονισμένης αλλαγής του διεθνούς κομματικού βηματισμού, οι σταλινικοί γραφειοκράτες (και οι ανά χώρα υπαλληλίσκοι τους) μεταβάλλονται εν μία νυκτί  σε "αντιφασίστες"...

ΑΓΙΟΣ ΤΣΕ: Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΡΥΛΟ ΤΟΥ ΗΡΩΙΚΟΥ ΑΝΤΑΡΤΗ ΕΡΝΕΣΤΟ ΤΣΕ ΓΚΕΒΑΡΑ

Επειδή κάποια στιγμή πρέπει να τελειώνουμε με τις ιερές αγελάδες (και) του σταλινισμού.

 

Mε αφορμή την αντιπροχθεσινή επέτειο της εκτέλεσης του Ερνέστο Γκεβάρα, αναδημοσιεύω ένα "βλάσφημο" -και κλασικό πλέον- κείμενο του Larry Gambone από την Anarchist Library. Η ειδική σημασία της κριτικής του Gambone έγκειται στο ότι δεν προέρχεται από την γνωστή αστική προπαγάνδα, αλλά από τη σκοπιά του επαναστατικού εργατικού κινήματος (όπως θα διαπιστώσουν όσοι διαβάσουν στο σχετικό κεφάλαιο τη "συνεισφορά" του Γκεβάρα στην αιματηρή καταστολή του ανερχόμενου -τότε- αναρχοσυνδικαλισμού στην Κούβα). Όσα αναφέρονται εδώ είναι πλέον πασίγνωστα διεθνώς (εκτός φυσικά από την Ελλάδα, όπου το είδος των δεινοσαύρων δεν έχει εξαφανιστεί ακόμα...). Μια ματιά στους τίτλους των επιμέρους κεφαλαίων (βρίσκονται στην αρχή) είναι αρκετή για να προϊδεάσει ως προς το ότι δεν έχουμε να κάνουμε παρά με έναν ακόμα "άγιο" της διεθνούς σταλινικής υποκουλτούρας (κάτι σαν εκείνον τον γραφικό "δικό" μας, τον Βελουχιώτη). Έναν από ιδιοσυγκρασία φασίστα, με πολλά ψυχολογικά  προβλήματα (π.χ. διακατεχόμενον από σύνδρομο "ιερού προορισμού", το οποίο ως γνωστόν υπήρξε το κατεξοχήν κίνητρο πίσω από κάμποσα απ' τα μεγαλύτερα εγκλήματα στην Ιστορία, θρησκευτικά, εθνικιστικά, ιδεολογικοπολιτικά κ.λπ.), ο οποίος βρήκε τελικά ιδεολογικό στέγαστρο στο πιστό αντικαθρέπτισμα του φασισμού, τον σταλινισμό (άλλωστε φασισμός και σταλινισμός ήσαν ανέκαθεν συγκοινωνούντα δοχεία). Ξερόλας, γραφειοκρατίσκος, πιστολάς και πολύτεκνος οικογενειάρχης (λόγω ίσως  των χριστιανοκαθολικών καταβολών του δεν ενέκρινε την χρήση προφυλακτικού), εισηγητής της θεωρίας περί "σωτηριακής" βίας, με την εμμονή "ιστορικού προς επιτέλεση  έργου" (όπως άλλωστε κάθε σταλινικός ή φασίστας) και τάσεις θανατολάγνου "μαρτυρικού μεγαλείου" (τις οποίες ποτέ δεν έκρυψε), ο μαθητευόμενος αυτός "επαναστάτης", εκτελέστηκε τελικά με μερικές σφαίρες στον κρόταφο (όπως δηλαδή εκτελούσε ο ίδιος τους κομματικά "απείθαρχους" στρατιώτες του). Η αγιοποίησή του (εδραιωμένη προκαταβολικά σε ένα ανάλογο συλλογικό ψυχικό υπόβαθρο, όπως το περιγράφει παραστατικότατα ο Gambone) ακολούθησε μια διαδικασία πανομοιότυπη αυτής των -εξίσου εγκληματιών- χριστιανών αγίων (μερικά πράγματα δεν θα αλλάξουν ποτέ... τουλάχιστον όχι μέχρι να αλλάξουν οι άνθρωποι). Δυστυχώς θύματα αυτής της μυθοποίησης έπεσαν και πολλοί κατά τα άλλα ευφυείς άνθρωποι, ειδικά στις ταραγμένες δεκαετίες του '60 και '70, όπου υπήρχε αυξημένη "ζήτηση" για σύμβολα και όπου όσα αναφέρονται εδώ δεν είχαν γίνει ακόμη ευρέως γνωστά. Σε κάθε περίπτωση όμως, η αγιοποίηση φανερώνει, όχι τόσο τη δύναμη της προπαγάνδας, όσο, κυρίως, την διαχρονική "ανάγκη" της μάζας για κατασκευή αγίων (την οποία τα ιερατεία των θρησκειών και των ιδεολογιών "αξιοποιούν" δεόντως). Και σε κάθε περίπτωση επίσης, την αγιοποίηση ακολουθεί αργά ή γρήγορα η αποκαθήλωση των ψευτομαρτύρων από τον χαρτονένιο "σταυρό" τους. Στα ελληνικά έχει κυκλοφορήσει στο τεύχος 13 (Δεκέμβριος 1998) του περιοδικού Ελευθεριακή Κίνηση. Εδώ είναι στο αγγλικό πρωτότυπο. Είναι σε σχετικά απλά αγγλικά και διαβάζεται ξεκούραστα (ακόμα κι αν κάποιος έχει άγνωστες λέξεις, θα βοηθηθεί από τα συμφραζόμενα). Μπορείτε επίσης να "κατεβάσετε" ολόκληρο αυτό το εξαιρετικά τεκμηριωμένο pamphlet (ελληνιστί: φυλλάδιο) στη μορφή που πρωτοεκδόθηκε, από εδώ και να το έχετε στη βιβλιοθήκη σας. 

Θ. Λ.

 

Larry Gambone

Saint Che: The Truth Behind the Legend of the Heroic Guerilla, Ernesto Che Guevara

The young Che, or “Don’t cry for me, Argentina”

The fascist roots of Che’s world view

Che the stalinist

Che the executioner

Che the bureaucrat

The tragedy of Che Guevara

Che died for our sins

Appendix: The cuban anarcho-syndicalists in the 1950’s.

Further Reading